بدون شك اگر از هر علاقه مند به ورزش سئوال شود بهترين برنامه ورزشي تلويزيون كدام برنامه است بدون درنگ برنامه 90 را نام مي برد.برنامه اي كه دوشنبه شب ها علاقه مندان بسياري را تا پاسي از شب بيدار نگه مي دارد و اغلب راضي به تختخواب مي فرستد. به باور اكثر كارشناسان اين برنامه در رشد فوتبال كشورمان تاثيرمثبتي  داشته است .عادل فردوسي پور _مجري و تهيه كننده_ اين برنامه هر هفته با دعوت از دو كارشناس در حوضه فني و داوري به تجزيه و تحليل مسابقات ليگ برتر مي پردازد. اما آنچه كه باعث شد اين مقاله نوشته شود برنامه هفته قبل ايشان و دعوت از آقاي يدالله سليماني به عنوان كارشناس داوري برنامه بود
جهت اطلاع خوانندگان محترم رسانده مي شود كه آقاي سليماني عضو كميته داوران كشور مي باشندو برادر ايشان -سيف الله سليماني- دبير كميته داوران است و تا آنجا كه حافظه مان ياري مي كند تا به حال هيچ بقالي نگفته ماست من ترش است ،علي الظاهر ماست آقاي سليماني هم قرار نبود ترش باشد. ايشان براي اينكه ثابت كنند ماست شان ترش نيست بارها و بارها سعي كردند بر اشتباهات داورانشان سرپوش بگذارندو تصميمات اشتباه آنان را به لطايف الحيل صحيح جلوه دهند. شايد ايشان فكر مي كنند اگر بر اشتباه داور صحه بگذارند تشكيلات داوري كشور كه قاعدتاْ ايشان نيز جزء آن هستند زير سئوال مي رود.آيا داوري ما اينقدر متزلزل و سست است كه با گفتن اينكه داور در مورد يك خطا يا آفسايد اشتباه كرده ،زير سئوال مي رود؟
در بازي پرسپوليس و استقلال اهواز صحنه اي را به ياد بياوريد كه كريم باقري تكل بلندي زد و بازيكن حريف براي اينكه تكل باقري به او برخورد نكند از روي پاي او پريد و در هوا تعادلش به هم خورد و سرنگون شد . در كمال تعجب، ايشان تكل كريم باقري را صحيح تشخيص دادند و تصميم داور را مبني بر ادامه بازي درست دانستند. در حالي كه اين عمل باقري مصداق عيني ((اقدام به زدن )) مي باشد و جريمه آن يك ضربه آزاد مستقيم و اگر در محوطه جريمه باشد ضربه پنالتي است .
 باعث تعجب است كه داور بازنشسته بيت المللي كشور و مدرس داوري و ناظر داوري ما هنوز نوع خطاها را نمي داند . ايشان چگونه به خودشان اجازه مي دهند به تدريس قوانين داوري بثردازندو يا به داوران ما نمره بدهند در حاليكه خودشان از دانش داوري بسيار پاييني بهره مي برند . از همه مهمتر چگونه اين حق را براي خودشان قائل مي شوند و در پربيننده ترين برنامه ورزشي تلويزيون يا از روي كم اطلاعي و يا براي خوش آمد ريئس كميته داوران اطلاعاتي را به بيننده گان مي دهد كه صحيح نيست .موارد اينچنيني در آن برنامه بسيار اتفاق افتاد كه ذكر همه آنها در اين مقال نمي گنجد.
واقعاْ عادل فردوسي پور چرا بايد امثال اين آقايان را براي اين برنامه دعوت كند؟ برنامه اي كه در برهوت كلاس هاي آموزشي كميته داوران ،بسياري از داوران جوان كشورمان از اين برنامه به عنوان يك كلاس توجيهي و آموزشي استفاده مي كنند.و گفته هاي كارشناس داوري را به عنوان قوانين صحيح در زمين فوتبال پياده مي كنند.
آمارهايي كه خود سازمان صداوسيما گرفته هوشنگ نصيرزاده به عنوان بهترين كارشناس داوري برنامه نود در بين مردم انتخاب شده .چرا آقاي فردوسي پور از ايشان كمتر استفاده مي كند؟ كساني مثل نصيرزاده و محمد فنايي صادق ترين و مطلع ترين كارشناساني هستند كه تا به حال در اين برنامه حاضر شده اند.
در تمام دنيا برنامه هاي اينچنيني ساخته مي شود و كارشناسان داوري در كمال صداقت نظراتشان را در مورد تصميمات داور اعلام مي كنند
در كشور عربستان در همان شبي كه برنامه نود پخش مي شود و تقريباْ در همان ساعت برنامه مشابه برنامه آقاي فردوسي پور به روي آنتن ميرود .در آن برنامه عبدالرحمن زيد داور بازنشسته عربستاني تمام داوري هاي بازي هاي ليگ عربستان را تجزيه وتحليل مي كند. او هيچ ابايي ندارد كه بگويد داورش اشتباه كرده . تلويزيون دبي اسپرت  ،شبكه RAI ايتاليا و بسياري از شبكه هاي تلويزيوني ديگر كشورها داوري مسابقاتشان را آناليز مي كنند . اما آيا آنها هم مانند آقاي سليماني نان به داورانشان قرض مي دهند.
واقعاْ آقاي سليماني مردم را اينقدر احمق فرض كرده اند كه اينگونه در آن شب سوهان روح مردم شدند. باور كنيد مردم خيلي از قوانين داوري را بهتر از شما مي دانند.
آن شب هيچ داور جواني از آن برنامه هيچ نكته مثبتي ياد نگرفت.
آقاي فردوسي پور حيف از شما و برنامه خوبتان نيست كه اينگونه در دام سياسي بازي و مصلحت انديشي بيفتيد.
لطفاْ اگر دوباره فيلتان ياد هندوستان كرد و خواستيد از امثال آقاي سليماني دعوت كنيد برنامه تان را موقعي پخش كنيد كه همه خواب باشند.

با شروع مسابقات بوندس ليگاي آلمان يك نام ايراني در كنار نامهايي چون مهدي مهدوي كيا، وحيد هاشميان و فريدون زندي به گوش ايرانيان رسيد كه براي براي ما كنجكاو برانگيز بود . بابك رفعتي . اما او بازيكن نبود. يك داور ايران الاصل بود كه در بوندس ليگا قضاوت مي كرد.
بابك رفعتي كيست ؟
بابك رفعتي متولد ماه ماي سال 1970در شهر هانوفر آلمان مي باشد. او داراي پدر و مادري ايراني است كه تابعيت كشور آلمان راداراست و اكنون نيز در همين شهر زندگي مي كند. او 180سانتي متر قد و 80كيلو وزن و  36سال سن دارد.
بابك رفعتي ابتدا در 16سالگي با گذراندن يك دوره كلاس داوري گواهينامه داوري دريافت كرد و در 18 سالگي در ليگ كرايز اول، دوم و سوم (ليگ هاي محلي آلمان )به قضاوت پرداخت و رسماْ به حرفه داوري روي آورد. او در اين مدت مراحل ترقي و پيشرفت را پله به پله طي كردتا اينكه در سن 27 سالگي به عنوان كمك داور در بوندس ليگا2 (دسته دوم )به قضاوت پرداخت.در سن 30 سالگي به عنوان كمك داور به بوندس ليگاي يك (دسته اول ) راه يافت و در حدود 100 بازي به عنوان كمك داور به قضاوت پرداخت.البته در اين مدت در بوندس ليگا دو به عنوان داور وسط به قضاوت مي پرداخت.تا اينكه در سال 2005 فدراسيون فوتبال آلمان نام او را در فهرست داوران وسط قضاوت كننده در بوندس ليگا يك قرار داد. اتفاق مباركي كه با پشتكار و ممارست او به دست آمد.
 بابك رفعتي امسال در بوندس ليگايك (دسته اول) يازده قضاوت داشته كه در اين 11بازي 48 كارت زرد به بازيكنان نشان داده و جالب اينكه تا اينجا در بوندس ليگا از كارت قرمز خود استفاده نكرده است. امسال تابحال 8قضاوت در بوندس ليگاي دو داشته كه 36بار كارت زرد و يك بار كارت قرمز خود را از جيب بيرون كشيده است
در مورد ورودش به دنياي داوري مي گويد((من قبلاْ تا سن 18 سالگي فوتبال بازي مي كردم. چون در فوتبال بازيكن با استعدادي نبودم براي همين تصميم گرفتم به داوري روي بياورم.))
بابك رفعتي در مورد توانايي هاي خود در داوري مي گويدمن به عنوان يك داور بايد توانايي پذيرش انتقاد، توانايي برقراري رابطه با ديگران، عادل بودن، درستكاري و صداقت را داشته باشم تا در كارم موفق شوم.
او امسال در بوندس ليگا بازي هاي مهمي را قضاوت كرد كه از ميان آنها مي توان به بازي بايرن مونيخ با دويسبورگ و هرتابرلين با كايزرسلاترن و بازي حساس بايرنمونيخ با بايرلوركوزن اشاره كرد . در بوندس ليگاي دو هم بازي حساس و پربرخورد فرايبورگ با مونيخ1860 راقضاوت كرد كه در آن بازي مجبور شد به 9 بازيكن دو تيم اخطار دهد.
بابك رفعتي در مورد بازيكنان ايراني شاغل در بوندس ليگا ميگويد((حضور بازيكنان ايراني باعث خرسندي بسيار من است.))
او با ذكر اين نكته كه قضاوت در فوتبال ايران براي من بسيار جالب خواهد بود، در پاسخ به اين سئواْل كه آيا قصد ديدار از ايران را داريد مي گويد:((‌سفر به ايران صرفاْ زماني براي من ميسر است كه با فوتبال سر و كار نداشته باشم  و يك فرصت چهار تا شش هفته اي براي سفر داشته باشم كه بتوانم با همه بستگان خود ديدار كنم .))
از اين به بعد يك علاقه مندي جديد براي ما ايرانيان به وجود آمده است .علاوه بر پيگري اخبار بازيكنان لژيونرمان بايد پيگير اخبار داور لژيونرمان هم باشيم .

عدم موفقيت كمك داور قطري در تست كوپر در مسابقات باشگاه هاي جهان ، عدم قضاوت مسعود مرادي در بازي هاي باشگاه هاي جهان نداشتن رابطه قوي در AFC ، حضور داور جنتلمني به نام شمس المائدين . اينها دلايل عدم موقيت مسعود مرادي در جمع داوران برتر در جام جهاني آلمان ذكر مي شوند . همه اينها مشكل ما هست و نيست . باور كنيد اگر مسعود مرادي به جام جهاني مي رفت عجيب بود دليل اينكه ميگوييم حضور مسعود مرادي در جام جهاني عجيب بود خود كم بيني يا مرغ همسايه را غاز ديدن و... نيست ايران لياقت حضور يك داور در جام جهاني را نداشت. بخاطر اينكه ما و همه كساني كه دور و بر فدراسيون فوتبال و كميته داوران هستندكوچكتر از آن هستند كه بخواهند نماينده اي در معتبرترين تورنمنت جهان ورزش داشته باشند. با اين ذهنيتي كه بر داوري ما و كميته داوران و حتي فدراسيون فوتبال حكمفرما است آرزوي قضاوت يك داور ايراني در جام جهاني اصولاْ يك جور تمناي غريزي و  بي اساس است كه اصلاْ برايش آمادگي نداريم و خودمان را برايش كم و بد ساخته ايم نگاه كنيد كه آنهايي كه مي خواستند مسعود مرادي را به جام جهاني ببرند چه كساني هستند؟
سنگاپوري ها نماينده شايسته داوري شان را روانه جام جهاني كردند چون حقشان بود .چون لياقتش را داشتند. در توانايي و انتخاب صحيح شمس المائدين براي جام جهاني شك نكنيد . او لايق اين انتخاب بود.او علاوه بر توانايي خود مديراني قوي در فدراسيون فوتبال گشورش داشت كه اور ابه آلمان بردند . اما ما چه ؟كو آقاياني كه قرار بود سينه جلو بيندازند و حضور مسعود مرادي در جام جهاني را به پاي خود و فدراسيون مباركشان بنوينسند؟
جناب آقاي غياثي در روزهايي كه ديگران داشتند جاده حضور داورانشان در راه جام جهاني را هموار مي كردند شما مشغول رتق و فتق امور داوود رفعتي بوديد. شما به جاي توجه به مرادي و رايزني هاي بين المللي براي او به داوود رفعتي چسبيديد و ابلاغ بازي هاي پخش مستقيم را براي سوگلي خودتان نوشتيد. شما بسيار تلاش كرديد اما نه براي مسعود مرادي . شما تلاش كرديد تا داوود رفعتي در ليست بين المللي قرار بگيرد و منتظر مانديد كه يك نفر بگويد بالاي چشم آقاي رفعتي ابرو است . آنگاه زمين و زمان را به هم ريختيد و مرتب در حمايت از سوگلي تان ( رفعتي ) بيانيه صادر كرديد و از سر لجبازي هفته بعد دوباره بازي پخش مستقيم را به ايشان داديد . حكايت آقاي دادكان هم دست كمي از شما ندارد . كه اگر بخواهيم بنويسيم مثنوي هفتاد من كاغذ مي شود.
واقعيت داوري ما همين است هر موقع كه جرقه اي زده شد و داوران ما به مراحل بالايي رسيدند استعداد ذاتي و تلاش و پشتكار خود آنان بوده و نه تلاش مديران ورزش ما .
آرزو كرديم كه مسعود مرادي به جام جهاني برود و مردم ما خوشحال شوند.اما اگر مسعود مرادي هم به جام جهاني هم مي رفت هيچ چيزي تعغير نمي كرد.ما شايستگي مان همين قدر است و حضور داورانمان در جمع كساني كه با ذهنيت حرفه ايي و ظرفيتي بالا براي رشد و ارائه نمايش داورانشان در جام جهاني راه يافته انددر واقع توهين به زحمت و مرارتي است كه آنها براي حضور داورانشان در جام جهاني كشيد ه اند و توهین به انديشه اي است كه پشت سر آن تلاشي قرار گرفته است. فاكتورهايي كه ما مطلقاْفاقد آن بوديم .
فدراسيون فوتبال و كميته داوران ما در اين مدت نشان داد كه استاد فرصت سوزي است.
حقيقت داوري ما آن چيزي است كه همه شاهدش هستيم . حالا كساني مي خواهند آن را باور كنند يا انكار كنند با خودشان است . اين جمله برتولت برشت را به ياد مي آورم كه (( آن كه حقيقت را نمي داند جاهل است . اما آنكه آن را مي داند و آن را انكار مي كند جنايتكار است. )) اين زمان است كه در مورد همه چيز قضاوت خواهد كرد.
جناب سيد رضا غياثي قاضي القضات بزرگوار عمداْ عكس شما را در كنار اين نوشته گذاشتم كه اگر وقت نمي كنيد در آيينه نگاهي به خودتان بيندازيد، مي توانيد خوب به عكس خودتان نگاه كنيد . شما ديگر خيلي پير شدهايد خيلي پير . پير و كم حوصله . عكس تان اين را مي گويد .
وقتشه كه ...

مقالات و نقد داوری فوتبال / پارس فوتبال دات کام

آرزو می کنم که اجاق هیچ کومه ای خاموش نماند
که هیچ دلی مضطرب و هیچ دلی گریان
هیچ لبی بی لبخندو هیچ دستی بی یاور نباشد
که هیچ سفره ای تهی,هیچ صحبتی بی شوق و هیچ کانونی خاموش و سردو مغموم نباشد
اگر غمی هست شریک هم باشیم و اگر شادمانی اندکی ... هم از آن همگان باشد
که هیچ کودکی در این گیتی سر گرسنه بر خشت خواب نگذارد
که سال نو سال صلح و آزادی باشد
همین و دیگر هیچ
این نوروز را به شما تبریک گفته و در پناه آن مهربان سالی مملو از تندرستی و بهروزی و موفقیت برایتان آرزومندم

مسعود مرادی : او خیلی نازک نارنجی شده

اهل کرج .تکنسین مخابرات .لاغراندام. با قد بلند.کسی که از حاشیه فرار می کند.اما امسال بیشترین حاشیه ها را داشت .انتخاب او برای جام جهانی همچون شمشیر داموکلوس بالی سرش بود.در داخل  متوسط و در خارج عالی قضاوت کرد.خودش می گوید به خاطر جو ورزشگاهای ایران است شعارهای تماشاگران به سرعت رویش تاثیر می گذارد.پارسال که بخاطر شعارهای تماشاگران گفت از داوری خداحافظی می کنم غیاثی ریئس کمیته داوران در جوابش گفت آقای مرادی تازگی ها خیلی نازک نارنجی شده . امیدواریم سیزده بدر امسال خبر انتخاب نهایی اش برای حضور در جام جهانی را بشنویم .

2- محسن قهرمانی :ناکامی پشت ناکامی

اهل مشهدقد بلند.خوش چهره سبزه رو.خوش استیل .با چهره ای معصوم . معلم ورزش استاد اخراج کردن همشهریانش درتیم استقلال .در اولین هفته لیگ برتر بازی فجر سپاسی و پرسپولیس را سوت زد.بازی ای که برایش جنجال ساز شد . باعث شد چهار هفته محروم شود.فعلا مورد غضب کمیته داوران است و هر چند نباید زیاد ناراحت باشد چون تشکیلات فعلی آخرین روزهای ریاستشان را بر کمیته داوران تجربه می کنند. بعد از اینکه چند سوت خوب زد  در حین تمرین پایش به یکباره پیچ خورد و چندین ماه خانه نشین شد..اما او دوباره برگشته .

3-محسن ترکی : برادر کشی

همشهری قهرمانی . او هم دبیر ورزش است .رکورددار دادن اخطار به بازیکنان . او به برادر خودش هم رحم نکرده .به اوهم اخطار داده . امسال با نزدیک کردن خودش به کمیته داوران جهشی فوق العاده کرد فعلا که از حمایت همه جانبه کمیته داوران سود می برد.می گویند اگر بخاطر مو ی بلند به یک بازیکن هم اخطار بدهد باز هم کمیته داوران از او حمایت می کند.. هوشنگ نصیرزاده معتقد است بالاخره روزی می رسد که خود او متوجه می شود که در مورد کارت دادن زیاد اشتباه می کرده .البته تا آن روز بازیکنانی که ترکی داور آنهاست باید در زمین فوتبال حواسشان حتی به راه رفتنشان هم باشد .مبادا محسن خان به آنها اخطار بدهد.

۴-هدایت الله ممبیمنی : داربی اصفهان را به نام او سند زده اند

بچه هفتگل.ساکن اهواز .دبیر ورزش لاغر اندام و سابقا پرتحرک .امسال بدترین قضاوتش را در مشهد در بازی ابومسلم و پرسپولیس انجام داد.در حالی که دو روز قبلش در خارج از ایران داور بود احتمالا  پای پلکان هواپیما ابلاغ مشهد را به او داده بودند.با بدنی خسته و چشمانی خواب آلود سوت های پراشتباهی زد.یک پای ثابت داربی اصفهان است .به قول آقای کربکندی مثل اینکه در این مملکت قحطی داور است.

۵-فریدون اصفهانیان : تا 60 سالگی می خواهد داوری کند

زنجانی .او هم معلم ورزش است .مسن ترین داور فعال کشور مثل اینکه به این زودی ها قصد خداحافظی ندارد ((لوک خوش شانس داوران ایران)) در بازی هایی که او داور است در محوطه جریمه هیچگونه صحنه مشکوکی اتفاق نمی افتد .به همین خاطر خیلی به دردسر نمی افتد. اما امسال بخاطر دوری از صحنه چند اشتباه تاثیرگذار انجام داد. خوب این هم از عوارض پیری است دیگر.آقا فریدون کمی هم دلت به حال جوانان پشت خط مانده بسوزد. بابا ول کن دیگه بابا اصلا دلت به حال خودت بسوزد .یه کم هم به فکر سلامتی خودت باش تو این سن وسال این همه دویدن برای شما خوب نیست .از ما که گفتن بود.

۶-خداداد افشاریان : آن مرد دوباره آمد

بچه یاسوج معلم ورزش با هیکلی تنومند.با گامهایی بلند. امسال در بازی استقلال وفجر سپاسی به اشتباه گل سالم استقلال را مردود اعلام کرد کمیته داوران کاری بر سر او در آورد که می خواست برای همیشه از داوری خداحافظی کند .در حالیکه داوران دیگر اشتباهاتی به مراتب بدتر از او انجام داده بودند و آب هم از اب تکان نخورده بود. او بعد از طی کردن دوران محرومیتش دوباره برگشت و انصافا بازگشتی بسیار خوب داشت و چند سوت عالی هم در لیگ زد.

۷-رحیم رحیمی مقدم : نابخشوده

بچه تبریز لیسانس زیست شناسی .فعلا در کار خرید و فروش زمین است .انسان بسیار متین و مودبی است .متخصص نابود کردن تیم های مجید جلالی است او شانس آورد که دو سال پیش پاس قهرمان شد و گرنه مجید جلالی اورا هرگز نمی بخشید.ولی امسال دیگر جلالی اورا نمی بخشد .او باید نذر و نیاز کند که شهید قندی به دسته اول سقوط نکند.ریئس فعلی کمیته داوران رابطه چندان خوبی با او ندارد.او طوری داوری می کند که داوری هایش هیچگاه در ذهن نمی ماند.

۸-ایرج نظری :مسافری از هند

اهل شاهین شهر اصفهان. اگر اولین بار داوری اورا ببینید فکر می کنید از هندوستان داور اورده اند .چهره اش شبیه بازیگران فیلم های هندی است در زمین داوری اخمو است .اما در بیرون بسیار شاد و خوش برخورددر دوره ریاست منوچهر نظری مورد غضب ایشان قرار گرفت و تا مدت ها از داوری دور بود.بعد از روی کار امدن غیاثی ایشان مجددا به دنیای داوری برگشتندولی هیچگاه نتوانستند وزنشان را به حد متعادل برسانند.ولی انصافا داور بی طرفی است.

۹-حسن نوشه ور : او هرگز داور نمی شود

بچه تهران .کارمند دادگستری. با قدی کوتاه .هنگام کارت به بازیکنان برای اینکه بلند جلوه کند روی پنجه می ایستد. همین مساله سوزه ای شد برای فیروز کریمی تا در برنامه 90 اورا دست بیندازد . مهمترین قضاوتش را در بوشهر انجام داد .آنجا که بازی شاهین بوشهر و استقلال تهران را در جام حذفی کشور سوت زد.داوری هایش همیشه جنجالی و حاشیه ساز بوده .او همیشه پراشتباه سوت می زند.او سالها کمک داور بود .اما به یکباره تغییر رشته داد و سر از داوری وسط در آورد . می گویند این هم یکی از محسنات مرکزنشینی است.

۱۰-علی خسروی  : دلم واست تنگ شده جونم

گرچه او امسال در لیگ حضور نداشت اما حیفمان آمد این نوشته را بدون ذکری از نام او به پایان ببریم . او که استاد سخنوری است . به دلایلی که هیچگاه معلوم نشد امسال از لیست داوران حذف شد و نامش در لیست سیاه کمیته داوران قرار گرفت .گر چه سازمان تربیت بدنی او را از تمامی اتهاماتی که بر او زدند تبرئه کرد اما همچنان نامش در لیست سیاه است .باور کنید امسال بدون علی خسروی لیگ ما آن جاذبه همیشگی را نداشت. اما شک نکنید او دوباره برمی گردد.